ดอนเจ้าปู่ (ดอนหอ)

          เมื่อประมาณ 150-200 ปี มาเเล้ว นายพรานเกิ้น นายพรานสีโท ได้ก่อตั้งบ้านปลาค้าวขึ้น ได้กำหนดพื้นที่ให้เป็นสถานที่ตั้งหอเจ้าปู่ อังกฮาดราชวงศ์ สำหรับการบูชาของพี่น้องในชุมชนทุกปี ขึ้น 3 ค่ำ เดือน 3 จะมีการบวงสรวง เช่นไหว้ เลี้ยงสุรา ยาสูบ หัวหมู เป็ด ไก่ พี่น้องในชุมชนพากันไปกราบไหว้ขอพรจากปู่ตา โดยมีความเชื่อว่าในชุมชนนี้จะทำอะไรต้องบอกกล่าวปู่ตาให้ทราบซึ่งมีผู้เเทนสื่อสารกับท่านคือ พ่อใหญ่จ้ำ ผู้ที่ได้รับการสืบทอดเชื้อสายมา รุ่นต่อรุ่นถ้าพ่อใหญ่จ้ำเสียชีวิต ชุมชน จะเลือกพ่อใหญ่จ้ำคนใหญ่จ้ำคนใหม่แทนตามเชื้อสายตามความอาวุโสตามลำดับ

อ่านเพิ่มเติม...

 

วัดภูจำปา

วัดภูจำปาแห่งนี้ เคยมีพระธุดงค์สายหลวงปู่มั่น ภูริทัตโต เดินทางมาปักกรดพักอาศัย เพื่อปฏิบัติธรรมเป็นการชั่วคราวเพราะเป็นสถานที่เงียบสงบเหมาะแก่การปฏิบัติธรรม ซึ่งในเวลาต่อมามีพระสงฆ์นิยมมาจำพรรษาอยู่เป็นประจำ ชาวบ้านพุทธศาสนิกชนในพื้นที่เกิดความเลื่อมใส ศรัทธา จึงได้ร่วมใจกันสร้างวัด ก่อสร้างพระพุทธรูปไว้สักการะบูชา และได้สร้างพระไม้พระครั่ง สะสมไว้ในถ้ำเป็นจำนวนมาก และนอกจากนี้ยังมีตำนานเล่าขานกันว่าได้มีคู่รักหนุ่มสาวมาบนบานอธิษฐานรัก ด้วยการปลูกต้นจำปาหรือต้นลีลาวดีในปัจจุบัน บนลานหิน หากจะได้ครองรักกันก็ขอให้ต้นจำปาเจริญงอกงามออกดอกบานสะพรั่ง ให้ได้ชื่นชม จนเป็นที่มาของภูจำปา

อ่านเพิ่มเติม...

 

วัดเทพมงคล

          วัดเทพมงคล ตำบลบุ่ง อำเภอเมือง จังหวัดอำนาจเจริญ สร้างเมื่อปี พ.ศ.2500 เนื่องในโอกาสฉลองกึ่งพุทธกาล เดิมชื่อวัดเทพนิมิตธรรมารามและเป็นวัดที่สมบูรณ์เมื่อปี พ.ศ. 2519 พร้อมได้รับ การเปลี่ยนชื่อใหม่เป็น วัดเทพมงคล มีเนื้อที่ภายในวัด 35 ไร่ 3 งาน 25.5 ตารางวา และมีที่ธรณีสงฆ์เป็นสุสานอีก 7 ไร่ 2 งาน 33 ตารางวา สภาพของชุมชน วัดตั้งอยู่ในชุมชนเมืองล้อม ชาวบ้านภายในชุมชนมีอาชีพค้าขายและรับจ้าง ทั่วไป ประชาชนส่วนใหญ่ ส่วนใหญ่นับถือศาสนาพุทธ มีวัฒนธรรมประเพณีเป็น ของตนเอง เช่น ประเพณีฮีต 12 เดือน

อ่านเพิ่มเติม...

 

วัดแสนสวัสดิ์ทัศนาราม

          วัดขนาดเล็กในตัวเมืองอำนาจเจริญ มีหลายวัด ที่พุทธศาสนิกชน เข้าไปทำบุญ ทำทาน เป็นประจำ โดยเฉพาะ วัดแสนสวาสดิ์ทัศนาราม ตั้งอยู่ชุมชนแสนสวาสดิ์ ต.บุ่ง อ.เมืองอำนาจเจริญ จ.อำนาจเจริญ เป็นวัดสังกัดธรรมยุติ ปัจจุบันพระครูสมุมงคล อาชโล อายุ 56 ปี บวช 36 พรรษา เป็นเจ้าอาวาสวัดแสนสวาสดิ์ทัศนาราม มีพระสงฆ์จำพรรษาอยู่ 7 รูป ไม่มีสามเณรและ แม่ชี มัคนายก 1 คน บนเนื้อที่ 11 ไร่ มีทั้ง ศาลาการเปรียญ อุโบสถ กุฎิ

อ่านเพิ่มเติม...

 

บ่อน้ำโบราณ (บ่อน้ำศักดิ์สิทธิ์)

          สมัยโบราณ 150 - 200 ปี ชาวบ้านในหมู่บ้านปลาค้าว จะใช้น้ำดื่ม น้ำใช้จากบ่อน้ำโบราณหลายแห่ง ขณะนี้มีเหลืออยู่ในโรงเรียนปลาค้าวหนองเที่ยงและข้างปู่ตาอังกฮาดราชวงศ์ แต่บ่อน้ำโบราณในวัดฉิมพลี มีความสำคัญอย่างยิ่งเพราะเป็นศุนย์รวมชาวบ้าน ืพอถึงหน้าแล้ง น้ำในบ่อจะไหลซึมออกมาไม่ทันกับการใช้สอยของชาวบ้าน ชาวบ้านจึงได้มารอเข้าเเถวตักน้ำ จากบ่อน้ำทั้งกลางวันและกลางคืน เกิดการเเย่งชิงกันตังน้ำ โต้เถียงกันคนนี้มาก่อนคนนี้มาหลัง ได้เกิดปาฎิหารน้ำในบ่อแห้งขอด ไม่ไหลซึมออกมาอีก ชาวบ้านพากันเดือดร้อน ทั้งพระสงฆ์สามเณรในวัดก็เดือดร้อน จึงช่วยกันหาทางแก้ไขโดยการขุดบ่อขึ้นมาอีกหลายเเห่ง แต่ก็ไม่ประสบผลสำเร็จ จึงปรึกษาว่าต้องทำพิธีขอน้ำจากกุดปลาขาว แหล่งน้ำใต้หมู่บ้าน หาบแห่ขึ้นมา เทลงในบ่อแต่ผลปรากฏว่าไม่มีเหมือนเดิม ชาวบ้านจึงเสนอให้หมอดูทำนาย จึงรู้สาเหตุที่น้ำไม่มี เพราะเจ้าที่เจ้าของน้ำท่านไม่ให้มี เพราพี่น้องทะเลาะกัน ไมาสามัคคีกัน ชาวบ้านทั้งหลายจึงพากันยินยอมรับปากว่าจะไม่ทะเลาะกันอีกจะไม่เเย่งชิงน้ำกันอีก จะสามัคคีกัน น้ำในบ่อจึงมีตราบเท่าทุกวันนี้ จึงเรียกบ่อน้ำนี้ว่า "บ่อน้ำศักดิ์ศิทธิ์"

อ่านเพิ่มเติม...

บุญกุ้มข้าวใหญ่

 

เรื่องบุญบ้านบุญกุ้มข้าวใหญ่  

         จาก “บุญคุ้ม” มาเป็น “บุญบือบ้าน” จนถึงบุญบ้าน “บุญกุ้มข้าวใหญ่” ตามวิถีชีวิตของชนเชื้อสาย ไทย-ลาว ในภาคอีสานจะมี “ฮีตสิบสอง คองสิบสี่” เป็นจารีตครองในการดำเนินชีวิตยึดถือสืบทอดเป็นแนวปฏิบัติตามแต่โบราณซึ่งระยะเดือนยี่ย่างเดือนสาม จะมีบุญประเพณีบุญคุ้มทำขวัญข้าวคุณข้าว คุณลานหรือ บุญกุ้มข้าวใหญ่ เพื่อเป็นสิริมงคลแก่การทำนาข้าวและปีต่อๆไปจะได้มีผลผลิตเพิ่มมากขึ้นภาคกลางมีวิธีทำขวัญข้าวรับแม่โพสพในสมัยดั้งเดิมจะจัดเป็นคุ้มซึ่งหมายถึงแต่ละละแวกชุมชนหรือชุมชน

อ่านเพิ่มเติม...

 

เสมาหลักบ้าน บือบ้าน

หรือศาลหลักบ้านหลักเมือง

         ในชุมชนใหญ่เก่าแก่แต่ดั้งเดิมในภาคอีสานจะมีศาลมเหสักข์หลักบ้านหลักเมืองซึ่งมักจะตั้งอยู่กึ่งกลางในใจกลางด้านชุมชน การก่อตั้งและการเติบโตของชุมชนบ้านน้ำปลีกนั้นเริ่มจากหมู่ที่ 1 แล้วขยายเป็นหมู่ที่ 2 เกี่ยวกับที่ตั้งของมือบ้านหรือหลักบ้านน้ำปลีกนั้นมีคำตอบเล่าให้การเป็น 2 สถานที่คือ

1 บือบ้าน ดั้งเดิมอยู่บริเวณในเขตบ้านคุณแม่ชื่น-คุณพ่อสนับ สายวรณ์ คุ้มคุณพ่อสำลี วงละคร

2 บือบ้าน ตั้งอยู่ในเขตบริเวณบ้านของนายกุมลนางอินทร์แปลงดานุวงศ์อยู่คนละฝั่ง ถนนประชาชนบูรณะจากคำบอกเล่ายืนยันของ “คุณพ่อแท่ง ธีระพันธ์” ผู้อาวุโสท่านหนึ่งของชุมชนและเคยอาศัยอยู่บริเวณใกล้กับมือบ้านเก่ามาก่อนที่จะย้ายไปอยู่หมู่ที่ 9

อ่านเพิ่มเติม...

 

วัดศรีมงคล

ประวัติวัดศรีมงคล บ้านน้ำปลีก ต.น้ำปลีก อ.เมือง จ.อำนาจเจริญ

         วัดศรีมงคล เป็นวัดเก่าแก่ วัดแรกของบ้านน้ำปลีก ชาวบ้านจึงมักเรียกว่าวัดเก่า สร้างขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2330 ได้รับวิสุงคามสีมา เมื่อวันที่ 3 กรกฎาคม 2523 พระที่บวชวัดนี้จะสังกัดมหานิกาย สมัยก่อนชาวบ้านเรียนหนังสืออยู่โรงเรียนวัด แล้ววัดเก่าศรีมงคล ก็เป็นโรงเรียนแห่งแรกของบ้านน้ำปลีก มีชื่อว่า โรงเรียนอิสานวิทยาลัย

อ่านเพิ่มเติม...

 

วัดกลางบ้านน้ำปลีก

ประวัติวัดกลางบ้านน้ำปลีก ต.น้ำปลีก อ.เมือง จ.อำนาจเจริญ

         วัดกลางน้ำปลีกเป็นวัดเก่าแก่ยาวนานถึง 230 ปีโดยมีพระครูพิลา เป็นผู้ริเริ่มก่อตั้งวัดขึ้นมาเมื่อปี พ.ศ.2335 ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อปี พ.ศ.2340 พระที่บวชวัดนี้สังกัดมหานิกายแต่เดิมศาลาวัดเป็นอาคารไม้ยกพื้น ทรงไทยอิสานสมัยก่อนชาวบ้านนิยมเรียนหนังสืออยู่ที่วัด แล้ววัดกลางก็เคยเป็นโรงเรียนประชาบาลเมื่อปี พศ.2459วันเวลาล่วงเลยมาช่วงปี 2500 ถึงยุคของพระครูมา(ญาคูมา)เป็นเจ้าอาวาส เป็นพระที่มีวัติปฏิบัติดีงาม มีผู้คนเลื่อมใสศรัทธามากมาย

อ่านเพิ่มเติม...

 

ประวัติพ่อปู่ดอนหอ ดอนปู่ตา

          ประวัติพ่อปู่ดอนหอ ดอนปู่ตา และการเลี้ยงพ่อปู่ดอนหอ บ้านน้ำปลีก ตำบลน้ำปลีก อำเภอเมือง จังหวัดอำนาจเจริญ ทวยเทพเทวดาสิ่งศักดิ์สิทธิ์คู่บ้านคู่เมือง ที่ชาวบ้านน้ำปลีกมีความนับถือเลื่อมใสศรัทธา เป็นที่ยึดเหนี่ยวจิตใจเทพเทวาปู่ย่า มีชื่อว่า " พ่อปู่อินทะบาล" กับ " แม่ย่ากล้วย "ผู้มีหูแก้วตาทิพย์ คอยคุ้มครองดูแล ปกปักรักษา ปัดป่ายสิ่งชั่วร้ายให้ลูกหลานบ้านน้ำปลีกอยู่เย็นเป็นสุข

อ่านเพิ่มเติม...

 

ถนนสายวัฒนธรรม นุ่งซิ่นหมี่ สวมโสร่งไหม 
ห่มสไบเฉียง  พร้อมเพรียงกันตักบาตร 

         ชาวบ้านเปือย พุทธศาสนิกชนร่วมสืบสานประเพณีที่ดีงามของบรรพบุรุษ แต่งชุดพื้นถิ่น ใส่บาตรข้าวเหนียว ในงานถนนสายวัฒนธรรมบ้านเปือย ตำบลเปือย "นุ่งซิ่นหมี่ สวมโสร่งไหม ห่มสไบเฉียง พร้อมเพรียงกัน ตักบาตร เสาร์แรกของเดือน" ที่ วัดโพธิ์ศิลา ตำบลเปือย อำเภอลืออำนาจ จังหวัดอำนาจเจริญ โดยมี หัวหน้าส่วนราชการทั้งในระดับจังหวัด อำเภอ และประชาชน พุทธศาสนิกชนในพื้นที่ร่วมงาน และมีพระครูอุดมโพธิกิจ เจ้าอาวาสวัดโพธิ์ศิลา เป็นประธานฝ่ายสงฆ์นำคณะสงฆ์ประกอบศาสนกิจ ออกรับบิณฑบาต

อ่านเพิ่มเติม...

 

โบราณสถานเสมาพันปี

          เสมาพันปีแหล่งโบราณสถาน ตั้งอยู่บ้านเปือยหัวดง ตำบลเปือย อำเภอลืออำนาจ จังหวัดอำนาจเจริญ เป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ เป็นเสมาสมัยทวาราวดี สร้างจากหินทรายขาวอายุประมาณ 1,000 ปี ราว พ.ศ. 1,200-1,300 ศิลปะขอมแบบไพรกเมง ลักษณะ เป็นเสมารูปเสมาทำจากหินทราย นับว่า เป็นสิ่งยืนยันว่า พุทธศาสนา ในอดีตเคยรุ่งเรืองอย่างไรและเป็นสิ่งล้ำค่าที่บรรพบุรุษในอดีตทิ้งไว้เป็นอนุสรณ์ เพื่อที่อนุชนรุ่นหลังจะได้ใช้เป็นแนวทางศึกษา ด้วยความภาคภูมิใจ

อ่านเพิ่มเติม...

 

ธุงใยแมงมุม

         ธุงใยแมงมุม เป็นสื่อสัญลักษณ์ความเชื่อเรื่องโชคลางของชาวอีสาน โดยเชื่อกันว่าสามารถใช้ป้องกันสิ่งร้ายๆ หรือสิ่งไม่ดีที่มองไม่เห็น อย่างเช่น ภูตผีวิญญาณต่างๆ ที่จะมารบกวนงานบุญนั่นเอง ธุงทำมาจากเส้นด้ายที่ได้มาจากฝ้าย หรือเส้นไหม ผูกโยงกันคล้ายใยแมงมุม นิยมใช้แขวนตกแต่งบริเวณหน้าพระประธาน หรือโดยรอบพื้นที่จัดงานพิธีกรรม เพราะฉะนั้นไม่ต้องแปลกใจหากไปร่วมงานเทศกาลต่างๆ ของภาคอีสาน ทุกคนจะได้เห็นเจ้าธุงใยแมงมุมประดับตกแต่งอยู่ทั่วงาน

อ่านเพิ่มเติม...

 

ห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” จังหวัดอำนาจเจริญ

         สืบเนื่องจากปี พ.ศ. 2548 ซึ่งเป็นปีที่สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงเจริญพระชนมายุครบ 50 พรรษา จังหวัดอำนาจเจริญ ด้วยความจงรักภักดีและสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณ ของสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ที่ทรงตระหนักในการส่งเสริมการศึกษาสำหรับประชาชน เพื่อสนองแนวพระราชดำริและเป็นแหล่งเรียนรู้และศูนย์กลางสนับสนุนเครือข่ายการเรียนรู้อย่างต่อเนื่อง ส่งเสริมคุณภาพการเรียนการสอนทั้งในและนอกระบบโรงเรียน สร้างสังคมการเรียนรู้ และลักษณะนิสัยการแสวงหาความรู้ จึงได้ริเริ่มดำเนินโครงการจัดตั้งห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” จังหวัดอำนาจเจริญขึ้น และได้รับพระบรมราชานุญาตเข้าร่วมโครงการห้องสมุดประชาชน“เฉลิมราชกุมารี” เป็นลำดับที่ 85

อ่านเพิ่มเติม...

แหล่งเรียนรู้ ตำบลโนนโพธิ์

 แหล่งเรียนรู้ ตำบลโนนโพธิ์ วัดป่าศรีสุขเกษม

        เมื่อประมาณปี พ.ศ. ๒๔๘๔ หลวงปู่อรุณ พุ่มโพธิ์ ได้ชักชวนให้ชาวบ้านนาห้วยยางและบ้านสองคอนย้ายจากที่เดิม คือวัดบ้านนาห้วยยาง (อยู่ตรงบริเวณที่ตั้งที่ทำการองค์การบริหารส่วนตำบลโนนโพธิ์ในปัจจุบัน) มาตั้งวัดใหม่ซึ่งมีผู้มีจิตศรัทธา บริจาคที่ดินเพื่อสร้างวัดคือ นางชน ไหว้ครู เป็นจำนวน ๒๔ ไร่ ซึ่งในขณะนั้นมีนายเพ็ง ไหว้ครู เป็นหัวหน้าฝ่ายบ้านเมืองได้พร้อมใจกันตั้งชื่อวัดแห่งนี้ใหม่ว่า “วัดป่าศรีสุขเกษม” ซึ่งวัดแห่งนี้เป็นที่ปฏิบัติกิจทางสงฆ์และเป็นสถานที่ยึดเหนี่ยวจิตใจของพุทธศาสนิกชนในบริเวณบ้านใกล้เรือนเคียง ได้มาร่วมปฏิบัติกิจกรรมทางพระพุทธศาสนาอยู่เป็นเนืองนิจ

อ่านเพิ่มเติม...

 

บุญบั้งไฟ

         บุญบั้งไฟ นิยมทำกันในเดือนหก ถือเป็นประเพณีสำคัญที่จะขาดไม่ได้ เพราะตั้งแต่โบราณจนถึงปัจจุบัน ชาวอีสานมีความเชื่อว่า ถ้าปีใดไม่จัดงานบุญบั้งไฟ ฟ้าฝนก็จะไม่ตกต้องตามฤดูกาล เกิดความแห้งแล้ง ไม่มีน้ำทำนา แต่ถ้าปีใดจัดงานประเพณีบุญบั้งไฟ ฟ้าฝนก็จะตกต้องตามฤดูกาล เกิดความอุดมสมบูรณ์ ปราศจากโรคภัย งานบุญบั้งไฟจึงถือเป็นงานประเพณี ประจำปีที่สำคัญของชาวอีสาน พอใกล้ถึงวันงานชาวอีสานไม่ว่าจะอยู่ที่ไหนก็จะกลับบ้านไปร่วมงานบุญบั้งไฟ ซึ่งเป็นงานที่สร้างความรักความสามัคคีของคนท้องถิ่นเป็นอย่างดี

อ่านเพิ่มเติม...

 

พระเหลาเทพนิมิตร

         "พระเหลาเทพนิมิต” เป็นพระพุทธรูปปางมารวิชัย ประทับขัดสมาธิราบ มีขนาดหน้าตักกว้าง 2.85 เมตร สูง 2.70 เมตร ถือได้ว่าเป็นพระพุทธรูปคู่บ้านคู่เมืองของจังหวัดอำนาจเจริญ ประดิษฐานเป็นพระประธานอยู่ภายในพระอุโบสถ วัดพระเหลาเทพนิมิต ต.พนา อ.พนา จ.อำนาจเจริญ ตามประวัติ บรรพบุรุษผู้สร้างบ้านแปลงเมืองบ้านพนา ได้พากันอพยพมาตั้งบ้านเรือนอยู่บริเวณดงสูง ริมกุดบึงใหญ่ หรือกุดพระเหลาในปัจจุบัน "พระครูธิ” พระที่ชาวบ้านให้การเคารพนับถือ ได้ชักชวนให้ร่วมกันสร้างวัดบริเวณริมกุดบึงใหญ่ และให้ชื่อวัดแห่งนี้ว่า "วัดศรีโพธิชยารามคามวดี” โดยมีพระครูธิ เป็นเจ้าอาวาสองค์แรก

อ่านเพิ่มเติม...

 

พระมงคงมิ่งเมือง

         "พระมงคลมิ่งเมือง” หรือที่มักเรียกกันโดยทั่วไปว่า "พระใหญ่” พระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์คู่บ้านคู่เมืองของชาวจังหวัดอำนาจเจริญ มีประวัติความเป็นมาของพระมงคลมิ่งเมือง เกิดขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2503 พระครูทัศประกาศ เจ้าอาวาสวัดมงคลมิ่งเมือง อ.เมือง จ.อำนาจเจริญ (ในสมัยสร้างองค์พระยังเป็นอำเภออำนาจเจริญ จ.อุบลราชธานี) ท่านมีความประสงค์ต้องการสร้างพระพุทธรูปประธานขนาดใหญ่ เพื่อบรรจุพระบรมสารีริกธาตุ โบราณวัตถุทางพระพุทธศาสนาที่หักพัง เช่น เศียรพระพุทธรูป ใบเสมาเก่า และสิ่งศักดิ์สิทธิ์ต่างๆ ไว้ที่ใต้ฐานองค์พระ รวมทั้ง เพื่อเป็นอนุสรณ์แด่ สมเด็จพระมหาวีรวงศ์ (อ้วน ติสฺโส) องค์ปฐมสังฆนายก และให้เป็นที่เคารพสักการะบูชาแก่ชาวอำนาจเจริญ

อ่านเพิ่มเติม...

 

เตาเผาถ่านโบราณ

         เตาดินเหนียวก่อมีรูปลักษณะคล้ายจอมปลวก ตัวผนังเตาส่วนหนึ่งอยู่บนดิน อีกส่วนหนึ่งขุดลึกลงไปต่ำกว่าระดับผิวดิน ทั้งนี้เพื่อลดปริมาณดินเหนียวที่ต้องนำมาใช้ทำผนังเตาและเพิ่มความแข็งแรงของฐานเตา เนื่องจากผนังฐานเตาอยู่ใต้ระดับผิวดิน เตาดินเหนียวก่อนี้สามารถพบได้ทั่วไปในชนบทของประเทศไทย ผนังเตาที่ใช้ก่อขึ้นมาเหนือพื้นดินนั้นก่อด้วยดินเหนียว แต่ไม่จำเป็นต้องใช้ดินเหนียวล้วน อาจใช้ดินลูกรัง หรือทรายหยาบปนได้บ้างเล็กน้อย เพื่อป้องกันผนังเตาแตกร้าวในระหว่างการเผาถ่านในกรณีที่ใช้ดินเหนียวล้วน ๆ

อ่านเพิ่มเติม...

อาชีพทำนา

         การทำนา หมายถึง การปลูกข้าวและการดูแลรักษาต้นข้าวในนา ตั้งแต่ปลูกไปจนถึงเก็บเกี่ยว การปลูกข้าวในแต่ละท้องถิ่นจะแตกต่างกันไปตามสภาพของดินฟ้าอากาศ และสังคมของท้องถิ่นนั้น ๆ ในแหล่งที่ต้องอาศัยน้ำจากฝนเพียงอย่างเดียว ก็ต้องกะระยะเวลาการปลูกข้าวให้เหมาะสมกับช่วงที่มีฝนตกสม่ำเสมอ และเก็บเกี่ยวในช่วงที่ฤดูฝนหมดพอดี เนื่องจากแต่ละท้องถิ่นมีสภาพดินฟ้าอากาศที่แตกต่างกัน สำหรับการทำนาในประเทศไทยมีปัจจัยหลัก 2 ประการ

อ่านเพิ่มเติม...