แหล่งโบราณสถานเสมาพันปี ตั้งอยู่ที่ ตำบลเปือย อำเภอลืออำนาจ จังหวัดอำนาจเจริญ นับว่า เป็นสิ่งยืนยันว่า พุทธศาสนา ในอดีตเคยรุ่งเรืองอย่างไรและเป็นสิ่งล้ำค่าที่บรรพบุรุษในอดีตทิ้งไว้เป็นอนุสรณ์ เพื่อที่อนุชนรุ่นหลังจะได้ใช้เป็นแนวทางศึกษา ด้วยความภาคภูมิใจ
ถ้ำสิรินาคา วัดอำนาจ อำเภอลืออำนาจ จังหวัดอำนาจเจริญ อยู่ด้านทิศตะวันตกของวัดอำนาจ ทำเป็นถ้ำ เรียกว่า ถ้ำสิรินาคา จากการนิมิตของเจ้าอาวาสวัดว่า ได้ลงไปเมืองบาดาล และพบกับ ท้าวพุชงนาคา ถึง 2 ครั้ง และท้าวพุชงนาคา ต้องการขึ้นมาบนโลกมนุษย์ เพื่อให้มนุษย์มีโชคลาภ จึงได้ปั้นเป็นรูปพญานาคภายในถ้ำ ชื่อ พุชงพญานาค และทำเป็นทางเดินรอบถ้ำไปจรดที่บริเวณบนถ้ำ ซึ่งทำเป็นลานกว้าง มองทัศนียภาพโดยรอบวัดได้ อย่างสวยงาม จึงได้ก่อสร้างถ้ำสิรินาคาขึ้น เรียกว่า ถ้ำสิรินาคา
ประวัติพระเจ้าใหญ่ลือชัย
พระเจ้าใหญ่ลือชัยไม่ปรากฏชัดเจนว่าใครเป็นเป็นผู้สร้างและสร้างขึ้นสมัยใดแต่มีเรื่องเล่าจากผู้เฒ่าแก่ของหมู่บ้านได้เล่าให้ฟังว่ามี 3 พี่น้องจากประเทศลาวได้พากันทำการก่อสร้างคนหนึ่งสร้างพระเหล คนหนึ่งสร้างพระลือ คนหนึ่งสร้างพระโรจน์แต่ก็ไม่มีหลักฐานยืนยันชัดเจน
แก่งหินขัน บ้านหินขัน ตำบลโคกสาร อำเภอชานุมาน จังหวัดอำนาจเจริญ ลักษณะเป็นแก่งหิน วางตัวขวางลำน้ำโขง -ตัวแก่งจะมีลักษณะคล้ายขันจะโผล่ให้เห็นในช่วงหน้าแล้ง เดือน ก.พ.-ธ.ค.เป็นแก่งหินตั้งอยู่กลางแม่น้ำโขง ติดชายแดนไทย-ลาว ห่างจากตัวอำเภอไปทางใต้ประมาณ 13 กิโลเมตร ลักษณะเป็นร่องหินเกิดจากการกัดเซาะของกระแสน้ำเป็นเวลาหลายพันปี ซึ่งมีลักษณะเหมือนพานหรือขัน ปัจจุบันมีนักท่องเที่ยวทั้งชาวไทยและชาวต่างประเทศนิยมไปชมความสวยงามของแก่งนี้เป็นจำนวนมาก และเป็นแหล่งซื้อขายปลาแม่น้ำโขงซึ่งสร้างรายได้แก่ชาวอำเภอชานุมานเป็นอย่างมาก และยังคงวิถีชีวิตแบบชาวบ้านริมโขงแบบดั้งเดิม
น้ำตกตาดใหญ่ ตั้งอยู่ใน ตำบลโคกก่ง อำเภอชานุมาน เป็นน้ำตกกลางป่าที่สวยงามชื่อดังของจังหวัดอำนาจเจริญ โดยสายน้ำแห่งนี้เกิดขึ้นมาจากลำห้วยทม ไหลผ่านโขดหินทรายลงสู่แม่น้ำโขง ที่สำคัญยังมีน้ำไหลกันตลอดทั้งปี ซึ่งที่นี่ถือได้ว่าเป็นแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติ ที่คงความธรรมชาติดั้งเดิม เหมาะแก่นักท่องเที่ยวเชิงธรรมชาติที่เน้นการพักผ่อนและบริเวณสองฝั่งยังคงเป็นป่าไม้ธรรมชาติที่สมบูรณ์ ต้องมาปักหมุดเช็คอินกันแล้ว
แก่งคันสูง ตั้งอยู่บริเวณตำบลโคกสาร อำเภอชานุมาน จังหวัดอำนาจเจริญ สถานที่ท่องเที่ยวริมฝั่งแม่น้ำโขง ด้วยภูมิทัศน์โดยรอบที่เต็มไปด้วยธรรมชาติ ชมแก่งกลางลำน้ำที่ใสสวยงามในลำน้ำโขง แก่งคันสูงจะเป็นหินกว้างที่กั้นขวางเรียงตัวกันในบริเวณลำน้ำโขง โดยฝั่งตรงข้ามเป็น สปป.ลาว
บ้านโพนเมือง ตำบลไม้กลอน อำเภอพนา จังหวัดอำนาจเจริญ เป็นชุมชนที่ปรากฏชั้นดินที่เกี่ยวเนื่องกับการอยู่อาศัยไม่น้อยกว่า 3 ชั้นวัฒนธรรมก่อนประวัติศาสตร์ พบภาชนะดินเผาโครงกระดูก และเนินศาสนสถาน ซึ่งสันนิษฐานว่าน่าจะมีการนับถือพุทธศาสนา แหล่งโบราณสถานบ้านโพนเมือง สภาพภูมิศาสตร์มีลักษณะเป็นเนินดินรูปร่างยาวรี มีขนาดประมาณ 300-400 เมตร เนินดินส่วนยอดอยู่สูงจากพื้นที่นาโดยรอบประมาณ 3.50 เมตร โบราณวัตถุที่สำรวจพบ ได้แก่ เศษภาชนะดินเผา ลูกปัดหินและแก้ว โบราณวัตถุทำจากทองเหลือง โครงกระดูกมนุษย์และเสมาหินทราย
ตั้งอยู่ที่ ม 1 บ้านไม้กลอน ตำบลไม้กลอน อำเภอพนา จังหวัดอำนาจเจริญ มีพื้นที่นา ทังหมด 25 ไร่ เดิมเป็นพื้นที่การทำนา ของนายกอง แก้วกล้า เดิมก่อนนั้นการทำนาอย่างเดียวทำให้ได้ผลไม่ได้เต็มที่ ลงทุนมาก ได้กำไรน้อย เมื่อลูกชาย คือนายนราธิป แก้วกล้า ซึ่งแต่ก่อนนั้นเคยทำงานทำธุรกิจเกี่ยวกับร้านอาหาร ที่กรุงเทพ ฯ เมื่อปี 2560 โดนพิษภาวะเศรษฐกิจทำธุรกิจที่เคยทำต้องหยุดลง จึงได้กลับมาบ้านเพื่อพักผ่อน และคิดหาประกอบอาชีพในท้องถิ่นของตนเอง มองเห็นที่นาของพ่อหลังจากว่างการทำนา และมีแหล่งน้ำอยู่ใกล้กับคลองชลประทานหมู่บ้าน แล้วจึงคิดที่จะปลูกพืชผักไว้ เช่นกล้วย มะละกอ ผักบุ้ง ผักกะแยง ฯลฯ
ตั้งอยู่ที่ชุมชนตลาดสด หมู่ 7 ตำบลพนา อำเภอพนา จังหวัดอำนาจเจริญ ประวัติการก่อสร้างมาตั้งแต่ในปี พ.ศ. 2554 มาจนถึงปี พ.ศ. 2562 ถือได้ว่าเป็นหนึ่งในสถานที่ท่องเที่ยวของ พี่น้องชาวอำเภอพนา จังหวัดอำนาจเจริญ เลย โดยประวัติของอำเภอ นี้เริ่มมาตั้งแต่มีการก่อสร้างบ้านแปงเมือง ก่อนปี พ.ศ.2231 และก็มีได้รับพระมหากรุณาธิคุณในพระพุทธเจ้าหลวงรัชกาลที่ 5 ทรงพระราชทานนามชื่อเมือง พนานิคม จนกลายมาเป็นอำเภอพนา ของจังหวัดอุบลราชธานี และในปีพ.ศ.2536 อำเภอพนา ก็ขึ้นตรงต่อจังหวัดอำนาจเจริญ ซึ่งแยกตัวมาจากจังหวัดอุบลราชธานี และชาวอำเภอพนา จะมีวัฒนธรรม ขนบธรรมเนียมประเพณี แบบใช้ชีวิตแบบสมัยเก่า อำเภอพนา เป็น อำเภอเล็กๆ ประกอบ ไปด้วย 3 ตำบล 2 เทศบาล
คำขวัญ อำเภอพนา
พนาเมืองเก่า พระเหลาเทพนิมิต ผ้าขิดสวยดี มัดหมี่จานลาน วนอุทยานดอนเจ้าปู่ เมืองครูนักปราชญ์
เดิมเป็นป่าดงดิบประกอบด้วยป่าไม้เบญจพันธุ์นานาชนิด เป็นที่อยู่อาศัยของสัตว์ป่านานาพันธุ์ ต่อมาราวปี พ.ศ.2213 พรานที พรานทอง สองพี่น้องพร้อมด้วยสมัครพรรคพวกได้อพยพติดตามท่านพระครูโพนสะเม็กพระครูขี้หอมหนีภัยการเมืองจากนครเวียงจันทน์ลงมาตามแม่น้ำโขง มาขอพึ่งเจ้านครจำปาศักดิ์ และเจ้านครจำปาศักดิ์ให้ตั้งถิ่นฐานที่ภูมะโรง แขวงจำปาศักดิ์ เรียกว่า บ้านมะขามเนิ่ง ซึ่งด้านทิศตะวันตกของดงใหญ่เป็นที่ราบลุ่มเหมาะแก่การทำมาหากิน จึงพาสมัครพรรคพวกตั้งบ้านขึ้นเรียกว่า "บ้านทรายมูล" ซึ่งในปัจจุบันก็คือ "ดอนเจ้าปู่" นั่นเอง ตั้งอยู่ได้ประมาณ 15 ปี ได้เกิดโรคระบาดผู้คนล้มตายเป็นจำนวนมากชาวบ้านหมดปัญญาที่จะรักษาโรคร้ายให้หายไปจากหมู่บ้านได้ ต่อมาทราบข่าวว่าท่านพระครูธิ บ้านปอพรานขัน เป็นผู้มีเวทย์มนต์คาถาอาคมขลัง สามารถรักษาโรคภัยต่างๆได้ จึงพากันไปอาราธนานิมนต์ท่านมาและท่านพระครูธิพร้อมด้วยสานุศิษย์ได้เดินทางมาถึงจึงได้พิจารณาดูภูมิประเทศโดยรอบของหมู่บ้านทรายมูลแล้วบอกว่าไม่เหมาะถ้าไม่ย้ายบ้านไปอยู่ที่อื่นโรคร้ายจะไม่หาย ท่านพระครูธิจึงได้มาพิจารณาภูมิประเทศทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือซึ่งใกล้กับบึงใหญ่ (กุดพระเหลา)
อ่างเก็บน้ำห้วยหินกอง แต่เดิมชื่อว่า ห้วยตาเที่ยว ภายหลังได้มีกรมชลประทานได้เข้า มาพัฒนาเป็นอ่างเก็บน้ำขนาดกลางเพื่อใช้ในการ อุปโภคบริโภคและการเกษตร จึงได้เปลี่ยนชื่อเป็น อ่างเก็บน้ำห้วยหินกอง เมื่อปี พ.ศ. 2519 สร้างเสร็จเมื่อ ปี พ.ศ. 2521 อ่างเก็บน้ำห้วยหินกองมีพื้นที่ประมาณ 120 ไร่ ความจุน้ำ 4 ล้านลูกบาศก์เมตร ให้บริการ น้ำในการอุปโภคบริโภคและการเกษตร 2 ตำบล คือ ตำบลคำโพน และตำบลนาหว้า และ 2 อำเภอ คือ อำเภอกุดข้าวปุ้น จังหวัดอุบลราชธานี และอำเภอปทุมราชวงศา จังหวัดอำนาจเจริญ
ตั้งอยู่ที่วัดสุทธิกาวาส บ้านวินัยดี ตำบลนาป่าแซง อำเภอปทุมราชวงศา จังหวัดอำนาจเจริญ เป็นพระธาตุศักดิ์สิทธิ์ของ วัดสุทธิกาวาส ภายในเป็นที่ประดิษฐาน ของพระบรมสารีริกธาตุ 113 องค์ ได้บรรจุไว้ 2 แห่ง คือ ที่ยอดพระธาตุ และกลางพระธาตุ โดยองค์พระธาตุนาป่าแซง มีความสูงเท่ากับพระธาตุพนมองค์เดิมทุกประการ
"เจดีย์หินพันล้านก้อน" วัดภูพนมดี มีความสูงกว่า 30 เมตร ฐานกว่า 20 เมตร รอบพื้นที่ร่มรื่นด้วยต้นไม้น้อยใหญ่ เจดีย์หินสร้างอย่างสวยงามตั้งอยู่บนภูหินทราย วัดภูพนมดี ตระหง่านเด่นเห็นยอดแหลมจากด้านล่าง ห้อมล้อมด้วยต้นไม้น้อยใหญ่เป็นป่าชุมชนที่มีความสมบูรณ์
เป็นทั้งสถานที่จัดกิจกรรมทางศาสนาและปฏิบัติธรรมปัจจุบันวัดภูพนมดี ได้รับการพัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยวทางศาสนา เป็นที่ประดิษฐานพระศรีรัตนตรัยรัตน์ พระพุทธรูปสีขาวริมหน้าผา ปางมารวิชัยและสร้างบันได 245 ขั้นเพื่อเป็นทางขึ้นลงของพระสงฆ์และพุทธศาสกนิชน เรือสำเภาราชสีห์ หัวเป็นราชสีห์ กลางเรือ ภาพแกะสลักรูปพระนอนทอดยาวไปตามเรือสำเภาอย่างสวยงาม มาจากความร่วมมือร่วมใจและภูมิปัญญาของชาวบ้าน
โสกฮังสวรรค์แห่งบ้านนาสายธาราริมเขา เป็นน้ำตกอยู่ริมภูเขาภูวัดเป็นเขาหินทรายไม่สูงมาก อยู่ห่างภูโพนทองไปทางทิศเหนือประมาณ 1 กิโลเมตร เส้นทางขึ้นสู่ยอดเขาสะดวก ป่าไม้อุดมสมบูรณ์ มีสถานที่น่าสนใจ อาทิ ลานดิน บนยอดเขา หินเสาเฉลียงภูเกษตร และอื่นๆ อีกมากมาย โสกฮังเป็นสถานที่ท่องเที่ยวที่ไม่ค่อยมีใครรู้จัก
ดินแดนเขียวขจีที่เต็มไปด้วยต้นหญ้าน้อย ๆ และพืชพันธุ์ต่าง ๆ นานาชนิดที่มีได้รับการหล่อเลี้ยงชีวิตจากสายธาราให้เติบโตไปในแต่ละวัน น้อยคนนักที่จะได้มาสัมผัสถึงความงามของธรรมชาตินี้ เพราะตั้งอยู่ห่างไกลจากชุมชน และมีการเดินทางที่ค่อนข้างลำบาก แต่ดินแดนนี้ได้รับการขนานนามจากผู้ที่มาเยี่ยมเยือนว่าเป็น “สวรรค์แห่งบ้านนาสายธาราริมเขา”
ภูโพนทอง เป็นภูเขาสูงชัน เป็นภูเขาหินทรายสูงจากระดับน้ำทะเลประมาณ 353 ฟุต จากคำบอกเล่าของคนสมัยก่อนเล่าว่า เมื่อก่อนเคยเป็นที่อยู่ของผู้มีความคิดขัดแย้งทางการเมือง เพราะมีจุดยุทธศาสตร์สามารถมองเห็นด้านหน้าของหมู่บ้านได้อย่างชัดเจน อีกทั้งมีความอุดมสมบูรณ์ มีสัตว์ป่ามากมาย ซึ่งถือได้ว่าเป็นสถานที่ทางประวัติศาสตร์ก็ว่าได้เหมาะที่จะเป็นสถานที่ท่องเที่ยวอย่างยิ่ง
เจดีย์หินพันล้านก้อน วัดภูพนมดี อ.เสนางคนิคม จ.อำนาจเจริญ ประติมากรรมทำมือ จากภูมิปัญญาชาวบ้าน ตั้งอยู่บนภูหินทราย วัดภูพนมดี อีกหนึ่งแหล่งท่องเที่ยวของ อ.เสนางคนิคม จ.อำนาจเจริญ
เจดีย์หินพันล้านก้อน วัดภูพนมดี ตำบลหนองไฮ อำเภอเสนางคนิคม จังหวัดอำนาจเจริญ 37290 เจดีย์หินสร้างอย่างสวยงามตั้งอยู่บนภูหินทราย วัดภูพนมดี ตระหง่านเด่นเห็นยอดแหลมจากด้านล่าง ห้อมล้อมด้วยต้นไม้น้อยใหญ่เป็นป่าชุมชนที่มีความสมบูรณ์
หอมอะไร ก็หอมสู้น้ำตาลโตนดบ้านโพนขวาว น้ำตาลก้อน น้ำตาลสดมีหมดเด้อจ้าอาชีพเสริม อาชีพเก่าดั้งเดิม ช่วยเพิ่มรายได้วันละหลายๆ พัน ใครขยันก็ไปขึ้นต้นตาลเด้อจ้า
เมื่อพูดถึงแหล่งผลิตน้ำตาลโตนดที่ขึ้นชื่อในเขตพื้นอำเภอหัวตะพาน จังหวัดอำนาจเจริญ ไม่มีใครไม่รู้จักชุมชนคนทำตาลบ้านโพนขวาว ตำบลจิกดู่ อำเภอหัวตะพาน จังหวัดอำนาเจริญ
เสมาพันปีแหล่งโบราณสถาน ตั้งอยู่บ้านเปือยหัวดง ตำบลเปือย อำเภอลืออำนาจ จังหวัดอำนาจเจริญ เป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ เป็นเสมาสมัยทวาราวดี สร้างจากหินทรายขาวอายุประมาณ 1,000 ปี ราว พ.ศ. 1,200-1,300 ศิลปะขอมแบบไพรกเมง ลักษณะ เป็นเสมารูปเสมาทำจากหินทราย นับว่า เป็นสิ่งยืนยันว่า พุทธศาสนา ในอดีตเคยรุ่งเรืองอย่างไรและเป็นสิ่งล้ำค่าที่บรรพบุรุษในอดีตทิ้งไว้เป็นอนุสรณ์ เพื่อที่อนุชนรุ่นหลังจะได้ใช้เป็นแนวทางศึกษา ด้วยความภาคภูมิใจ
"พระเหลาเทพนิมิต” เป็นพระพุทธรูปปางมารวิชัย ประทับขัดสมาธิราบ มีขนาดหน้าตักกว้าง 2.85 เมตร สูง 2.70 เมตร ถือได้ว่าเป็นพระพุทธรูปคู่บ้านคู่เมืองของจังหวัดอำนาจเจริญ ประดิษฐานเป็นพระประธานอยู่ภายในพระอุโบสถ วัดพระเหลาเทพนิมิต ต.พนา อ.พนา จ.อำนาจเจริญ ตามประวัติ บรรพบุรุษผู้สร้างบ้านแปลงเมืองบ้านพนา ได้พากันอพยพมาตั้งบ้านเรือนอยู่บริเวณดงสูง ริมกุดบึงใหญ่ หรือกุดพระเหลาในปัจจุบัน "พระครูธิ” พระที่ชาวบ้านให้การเคารพนับถือ ได้ชักชวนให้ร่วมกันสร้างวัดบริเวณริมกุดบึงใหญ่ และให้ชื่อวัดแห่งนี้ว่า "วัดศรีโพธิชยารามคามวดี” โดยมีพระครูธิ เป็นเจ้าอาวาสองค์แรก
ศูนย์เรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียง สีวังแลนด์ ศูนย์เรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียง สีวังแลนด์ จัดตั้งโดย นายทรงยศ สีวัง ตั้งอยู่ บ้านเลข...
