นายวาท ภิญโญ หรือพ่อน้อยพิณงาม
บ้านดอนชี ตำบลดงบัง อำเภอลืออำนาจ จังหวัดอำนาจเจริญ
ชื่อ นายวาท นามสกุล ภิญโญ ( พ่อน้อย ) เกิดวันที่ 2 เดือนกันยายน พ.ศ. 2501 ปัจจุบันอายุ 61 ปี 1 เดือน การศึกษา กำลังศึกษาในระดับประถมศึกษา ของศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอลืออำนาจ จังหวัดอำนาจเจริญ ตำแหน่งปัจจุบัน ปราชญ์ชาวบ้านด้านศิลปวัฒนธรรมดลตรีพื้นบ้านอีสาน พิณพื้นบ้าน สถานที่ทำงาน ศูนย์เรียนรู้พิณ บ้านพิณงาม
กลุ่มทอเสื่อกก บ้านจิก ตำบลไม้กลอน อำเภอพนา จังหวัดอำนาจเจริญ การทอเสื่อ เป็นการเรียนรู้การทอ เสื่อมาจาก บรรพบุรุษสืบต่อกันมา เดิมเป็นการทอเพื่อใช้ในครัวเรือน และต่อมาหลายปี จนถึงปัจจุบัน ได้รับการเรียนรู้เพิ่มเติมในการเรียนฝึกอาชีพการทอเสือกกจาก กศน. หรือการอบรมจากพัฒนาชุมชน โดย นางสุเบ็ญจ์ สมคเณย์ ได้ชวนเพื่อนบ้านมารวมกลุ่ม กันทอเสื่อกก ได้มีการแปรรูปเสื่อ เป็นแบบสามพับเพื่อความต้องการของผู้ใช้และสดวกในการใช้ /เก็รักษา และพกพาง่าย มีจำหน่ายในชุมชน/ท้องถิ่น และออกร้านนิทรรศการ ร่วมกับหน่วยงาน พช. กศน. อบต. ฯ เพื่อเป็นการสร้างอาชีพเพิ่มรายได้แก่ครอบรัวชุมชน
บ้านหนองลุมพุก หมู่ที่ 1 ตำบลลือ อำเภอปทุมราชวงศา จังหวัดอำนาจเจริญ
วิทยากรกลุ่ม นางปั่ง โล่ห์คำ
คำขวัญตำบลลือ
ตำบลน่าอยู่ ราษฎร์เชิดชูศาสนา ภูมิปัญญามากมี ของดีข้าวหอมมะลิ เกจิพระอาจารย์ ใบลานตำนานศิลป์ ท้องถิ่นพอเพียง ลือเลื่องตำบลลือ
การย้อมสีธรรมชาติ คือ การนำเอาวัตถุดิบในธรรมชาติที่ได้จากพืช สัตว์ จุลินทรีย์ และแร่ธาตุต่างๆ มาทำการย้อมกับเส้นด้าย เพื่อนำมาใช้ในการทอผ้า เพิ่มสีสันให้กับเส้นด้ายให้มีความสวยงาม ซึ่งมีการสืบทอดเทคนิควิธีการย้อมมายังคนรุ่นหลัง เป็นวิธีการที่ง่ายไม่ยุ่งยากซับซ้อน ด้วยภูมิปัญญาของคนรุ่นก่อนได้นำเอาองค์ความรู้ในการย้อมสีผ้าด้วยวัสดุจากธรรมชาติที่ไม่เป็นพิษต่อผู้คน สัตว์ และสิ่งแวดล้อม ถือเป็นมรดกทางวัฒนธรรมมาสู่ลูกหลาน และเป็นเครื่องมือเลี้ยงชีพของชาวชนบท
ภูมิปัญญาในการทำงานหัตถกรรมจักสานไม้ไผ่ทั่วไป จะมีขั้นตอนและวิธีการผลิต ของานหัตถกรรมที่เหมือน หรือ แตกต่างกันไปตามรูปแบบ รูปทรง องค์ความรู้ภูมิปัญญาและ ทักษะฝีมือของช่างที่สั่งสมมาแต่โดยปกติจะมีกระบวนการ ขั้นตอนในการทำที่คล้ายคลึงกันในแถบทุกภาคในประเทศไทย การเตรียมวัตถุดิบเพื่อการสานหัตถกรรมจักสานไม้ไผ่ ก็ถือเป็นขั้นตอนที่ต้องอาศัยความรู้หรือภูมิปัญญาในการเตรียม วัตถุดิบ เพื่อทำให้ได้วัตถุดิบมีคุณภาพ ไม่เป็นมอด ไม่ขึ้นรา ได้เส้นตอกที่มีขนาดสม่ำเสมอตามที่ต้องการ และมีสีสันสวยงาม และมีลวดลายที่เหมาะสมกับชิ้นงาน การเพิ่มเติมความสวยงาม และความคงทนให้กับชิ้นงาน รวมทั้งการมีคิดค้น พัฒนาหาเทคนิค วิธีการป้องกันมอดและแมลงของผลิตภัณฑ์เครื่องจักสานด้วย
ประวัติความเป็นมา
นางจำปา จันทร์หอม เกิดเมื่อ 30 กรกฎาคม 2496 อายุ 69 ปี อยู่บ้านเลขที่ 98/1 หมู่ที่ 3 บ้านโคกพระ ตำบลนาป่าแซง อำเภอปทุมราชวงศา จังหวัดอำนาจเจริญ มีความสามารถในการย้อมผ้าด้วยสีธรรมชาติ เช่น จากเปลือกไม้ และมัดหมี่เป็นลายต่างๆ ได้อย่างสวยงาม
ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอปทุมราชวงศา ได้สำรวจความต้องการด้านอาชีพและประชาคมความต้องการของชุมชน ชาวบ้านภูดานกอยมีความต้องการการทอเสื่อกกลายขิดประยุกต์ มีการรวมกลุ่มเพื่อเข้าอบรมการศึกษาเพื่อพัฒนาอาชีพ หลักสูตรระยะสั้น หลักสูตรการทอเสื่อกกลายขิดประยุกต์ ซึ่งศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอปทุมราชวงศา ได้สนับสนุนงบประมาณค่าวัสดุและวิทยากรที่มีความรู้ ทักษะ และความชำนาญมาถ่ายทอดองค์ความรู้ให้กับประชาชนในพื้นที่บ้านภูดานกอย เมื่อปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๔
คุณวินิจ สุภาจันทร์ เลขที่ 4 หมู่ที่ 9 ตำบลนาเวียง อำเภอเสนางคนิคม จังหวัดอำนาจเจริญ สำนักงานเกษตรและสหกรณ์จังหวัดอำนาจเจริญ ได้ประกาศยกย่อง “นายวินิจ สุภาจันทร์” เป็นปราชญ์เกษตรของแผ่นดิน ปี 2561 สาขาปราชญ์เกษตรดีเด่น ระดับเขต 13 จากผลงานโดดเด่นในเรื่องการทำนาข้าวอินทรีย์ ที่เน้นการพึ่งพาตัวเอง เรียนรู้ปรับปรุงแนวคิดการทำนาให้เข้ากับยุคสมัย เพื่อความอยู่รอดได้ด้วยตัวเอง โดยไม่ต้องรอนโยบายความช่วยเหลือจากรัฐบาลเป็น คุณวินิจ เกิดในครอบครัวชาวนา ครอบครัวเขาสืบทอดการทำนามา 3 ชั่วอายุคนแล้ว เขาช่วยพ่อแม่ทำนามาตั้งแต่วัยเด็ก หลังจากเรียนจบชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 เขายึดอาชีพทำนามาโดยตลอด ตั้งแต่ ปี พ.ศ. 2534 โดยปลูกข้าวแบบปักดำ และหว่านนาแห้งบางส่วนคุณวินิจได้รับการคัดเลือกจากมูลนิธิข้าวไทยในพระบรมราชูปถัมภ์
ธุงใยแมงมุม เป็นสื่อสัญลักษณ์ความเชื่อเรื่องโชคลางของชาวอีสาน โดยเชื่อกันว่าสามารถใช้ป้องกันสิ่งร้ายๆ หรือสิ่งไม่ดีที่มองไม่เห็น อย่างเช่น ภูตผีวิญญาณต่างๆ ที่จะมารบกวนงานบุญนั่นเอง ธุงทำมาจากเส้นด้ายที่ได้มาจากฝ้าย หรือเส้นไหม ผูกโยงกันคล้ายใยแมงมุม นิยมใช้แขวนตกแต่งบริเวณหน้าพระประธาน หรือโดยรอบพื้นที่จัดงานพิธีกรรม เพราะฉะนั้นไม่ต้องแปลกใจหากไปร่วมงานเทศกาลต่างๆ ของภาคอีสาน ทุกคนจะได้เห็นเจ้าธุงใยแมงมุมประดับตกแต่งอยู่ทั่วงาน
เตาดินเหนียวก่อมีรูปลักษณะคล้ายจอมปลวก ตัวผนังเตาส่วนหนึ่งอยู่บนดิน อีกส่วนหนึ่งขุดลึกลงไปต่ำกว่าระดับผิวดิน ทั้งนี้เพื่อลดปริมาณดินเหนียวที่ต้องนำมาใช้ทำผนังเตาและเพิ่มความแข็งแรงของฐานเตา เนื่องจากผนังฐานเตาอยู่ใต้ระดับผิวดิน เตาดินเหนียวก่อนี้สามารถพบได้ทั่วไปในชนบทของประเทศไทย ผนังเตาที่ใช้ก่อขึ้นมาเหนือพื้นดินนั้นก่อด้วยดินเหนียว แต่ไม่จำเป็นต้องใช้ดินเหนียวล้วน อาจใช้ดินลูกรัง หรือทรายหยาบปนได้บ้างเล็กน้อย เพื่อป้องกันผนังเตาแตกร้าวในระหว่างการเผาถ่านในกรณีที่ใช้ดินเหนียวล้วน ๆ
“ไม้กวาดดอกหญ้า” ผลิตภัณฑ์ภูมิปัญญาท้องถิ่น มีการถ่ายทอดมาจากบรรพบุรุษสะท้อนให้เห็นถึงความเป็นชุมชนวิถีชีวิต การรวมกลุ่มกันของคนในชุมชน ภูมิปัญญาชาวบ้านได้ก่อเกิดและสืบทอดกันมาในชุมชนหมู่บ้าน เมื่อหมู่บ้านเปลี่ยนแปลงไปกับสังคมสมัยใหม่ ภูมิปัญญาชาวบ้านก็มีการปรับตัวเช่นเดียวกันผู้ที่ได้เรียนรู้การทำไม้กวาดดอกหญ้าสามารถต่อยอดพัฒนาผลผลิตยึดเป็นอาชีพเพิ่มพูนรายได้ให้ครอบครัวได้ เนื่องจากไม้กวาดดอกหญ้าเป็นอุปกรณ์เครื่องใช้ที่ทุกบ้านจะต้องมีไว้ปัดกวาด ทำความสะอาด ทำให้ตลาดไม้กวาดดอกหญ้ากว้างขึ้น
การศึกษาอาชีพเพื่อการมีงานทำอย่างยั่งยืน เป็นนโยบายจุดเน้นการดำเนินงาน วิสัยทัศน์ ของสำนักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย ประจำปีงบประมาณ 2565 โดยให้ความสำคัญกับการจัดการศึกษาอาชีพเพื่อมีงานทำ ใน 5 กลุ่มอาชีพ ประกอบด้วย อาชีพเกษตรกรรม อุตสาหกรรม พาณิชยกรรม ความคิดสร้างสรรค์ และอาชีพเฉพาะทางที่สอดคล้องกับศักยภาพของผู้เรียนและศักยภาพของแต่ละพื้นที่ รวมทั้งส่งเสริมการใช้ระบบเทคโนโลยีเพื่อการพัฒนาอาชีพ เพื่อให้ผู้เรียนสามารถนำความรู้ความสามารถ เจตคติที่ดีต่อการประกอบอาชีพและทักษะที่พัฒนาขึ้นไปใช้ประโยชน์ในการประกอบอาชีพที่สร้างรายได้จริง
จากวิถีชีวิตและความเป็นอยู่อันเรียบง่าย ของประชาชนชาวภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ที่มีค่านิยมในการรับประทานข้าวเหนียวเป็นอาหารหลัก อีกทั้งนักคิดค้นหาวิธีการประดิษฐ์ เครื่องมือเครื่องใช้ในชีวิตประจำวัน ด้วยการนำเอาวัสดุที่มีในท้องถิ่นราคาถูก หาได้ง่าย และใช้ภูมิปัญญา ที่แฝงไว้ด้วยศิลปะที่น่าทึ่ง เช่น ศิลปะการจักสาน การปั้น แกะสลัก เป็นต้น
ปราชญ์ในการสานมวยนึ่งข้าว นายนพพล สุวะมาศ (พ่อเริญ) อายุ 64 ปี บ้านหนองนาเทิง หมู่ 5 ตำบลนาจิก ปราชญ์ การจักสานมวย ผู้คิดค้นลายกระแต
ศูนย์เรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียง สีวังแลนด์ ศูนย์เรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียง สีวังแลนด์ จัดตั้งโดย นายทรงยศ สีวัง ตั้งอยู่ บ้านเลข...
